Ile boli ząb po leczeniu kanałowym? Oś czasu dzień po dniu

14 lipca, 2026

Kluczowe wnioski

Tkliwość zęba na nagryzanie po leczeniu kanałowym jest typowa: największa w pierwszej dobie, wyraźnie słabnie w 2.–3. dobie, a u większości pacjentów ustępuje w ciągu około tygodnia.
To ból ozębnej, a nie miazgi – miazgi w zębie już nie ma. Dlatego dobrze reaguje na leki przeciwzapalne.
Najsilniejszym predyktorem bólu po zabiegu jest bolesność przy nagryzaniu obecna jeszcze przed leczeniem. Ten sam ząb najbardziej jednak na leczeniu zyskuje.
Obniżenie kontaktu zwarciowego zmniejsza ryzyko silniejszego bólu o około 40% w pierwszych 12 godzinach – to prosta, potwierdzona badaniami metoda.
Pod skutecznym znieczuleniem sam zabieg jest bezbolesny. Ząb z ostrym zapaleniem bywa jednak trudniejszy do znieczulenia; techniki uzupełniające zwiększają skuteczność znieczulenia około dwukrotnie w porównaniu z samą blokadą.
Ból narastający zamiast malejącego, obrzęk, gorączka lub wysięk to czerwone flagi wymagające kontaktu z gabinetem.

Pytanie „ile boli ząb po leczeniu kanałowym” pada zwykle wtedy, gdy pacjent siedzi już w domu, znieczulenie przestaje działać, a ząb daje o sobie znać przy jedzeniu. To moment, o którym mówi się najmniej – większość poradników kończy opowieść na wyjściu z gabinetu. Ten artykuł zaczyna się dokładnie tam, gdzie tamte się kończą: od pierwszej godziny po zabiegu. Znajdziesz w nim oś czasu dolegliwości, metody, które realnie zmniejszają ból, oraz sygnały alarmowe, przy których nie należy czekać. Krótko wyjaśniamy też, dlaczego ząb bolał wcześniej i czemu czasem trudno go znieczulić. Opis samej procedury – ile trwa i jak przebiega – znajdziesz w artykule leczenie kanałowe krok po kroku.

Ile boli ząb po leczeniu kanałowym? Oś czasu dzień po dniu

Ile boli ząb po leczeniu kanałowym? Krótka odpowiedź

U większości pacjentów ząb jest tkliwy przy nagryzaniu przez kilka dni. Dolegliwości są najsilniejsze w pierwszej dobie, wyraźnie słabną w 2.–3. dobie i zwykle ustępują w ciągu około tygodnia. To przejściowa reakcja zapalna tkanek wokół wierzchołka korzenia, dobrze reagująca na leki przeciwzapalne.

Ból po leczeniu kanałowym – oś czasu godzina po godzinie, dzień po dniu

Poniższa oś czasu to orientacyjna mapa oczekiwań, nie recepta. Indywidualny przebieg zależy od zęba, stanu wyjściowego i liczby wizyt.

Okres	Czego można się spodziewać	Co robić
Pierwsze 2–4 godziny	Ustępuje drętwienie wargi, policzka i języka. Bólu zwykle jeszcze nie ma.	Nie jedz po stronie zabiegu do ustąpienia znieczulenia – łatwo przygryźć wargę lub policzek. Unikaj gorących napojów.
Pierwsza doba	Zwykle największa tkliwość na nagryzanie i opukiwanie. Ból najczęściej łagodny do umiarkowanego.	Przyjmij lek przeciwbólowy zgodnie z zaleceniem lekarza, zanim znieczulenie całkiem ustąpi. Nie odgryzaj twardych pokarmów po tej stronie.
2.–3. Doba	Tkliwość wyraźnie maleje; nagryzanie staje się coraz mniej wrażliwe.	Nie sprawdzaj zęba „na próbę” mocnym nagryzaniem – to przedłuża podrażnienie. Dbaj o delikatną higienę wokół zęba.
Do ok. 7 dni	U większości pacjentów dolegliwości ustępują; sporadyczna tkliwość przy mocnym nacisku bywa jeszcze obecna.	Stopniowo wracaj do normalnego gryzienia. Jeśli ból zamiast maleć narasta – zadzwoń do gabinetu.
Powyżej 7 dni	Utrzymujący się lub narastający ból, obrzęk czy gorączka nie mieszczą się w typowym przebiegu.	Umów pilną konsultację – patrz sekcja o czerwonych flagach.

Ból po leczeniu kanałowym to przejściowa reakcja zapalna ozębnej (więzadła utrzymującego ząb w kości) i tkanek okołowierzchołkowych, wywołana opracowaniem kanałów – nie pochodzi z miazgi, której w zębie już nie ma. Dlatego dobrze reaguje na leki przeciwzapalne.

Wbrew intuicji to, czy miazga przed leczeniem była żywa, czy martwa, nie przesądza o nasileniu dolegliwości. Przegląd systematyczny z metaanalizą opublikowany w „International Endodontic Journal” (Rossi-Fedele i Ng, 2023) nie wykazał istotnego wpływu wyjściowego stanu miazgi na ból pozabiegowy. Dowody nie są jednak jednomyślne – w opisanym niżej badaniu Janga i wsp. martwica miazgi wiązała się z mniejszym ryzykiem silnego bólu po zabiegu. Ostrożny wniosek brzmi: stan miazgi nie jest czynnikiem, na podstawie którego można z góry przewidzieć, jak bardzo będzie bolało.

Co realnie zmniejsza ból po leczeniu kanałowym

Obniżenie kontaktu zwarciowego

To jedna z dobrze udokumentowanych metod. Polega na delikatnym zeszlifowaniu miejsc, w których leczony ząb pierwszy styka się z zębem przeciwstawnym – ząb z zapaloną ozębną przestaje być drażniony przy każdym zagryzieniu.

W badaniu z randomizacją obejmującym 308 pacjentów, opublikowanym w „International Endodontic Journal” (Ahmed i wsp., 2020), redukcja kontaktu zwarciowego w zębach bocznych żuchwy z objawowym nieodwracalnym zapaleniem miazgi i bolesnością na opuk obniżyła ryzyko bólu umiarkowanego do silnego o około 40% po 12 godzinach oraz ogólne ryzyko bólu o około 25% po 24 godzinach. Nie wpłynęła natomiast na ilość przyjmowanych leków przeciwbólowych.

Redukcję zwarcia wykonuje się przy określonych wskazaniach – nie u każdego pacjenta.

Leki i zalecenia domowe

W typowych przypadkach wystarczają leki przeciwbólowe dostępne bez recepty: ibuprofen, a przy przeciwwskazaniach paracetamol. W praktyce klinicznej lek przyjmuje się zwykle jeszcze zanim ustąpi znieczulenie, aby nie dopuścić do narastania dolegliwości. Dawkę i preparat ustala lekarz, uwzględniając choroby współistniejące i leki przyjmowane na stałe.

Antybiotyk nie jest lekiem przeciwbólowym. Wytyczne kliniczne American Dental Association dotyczące doraźnego postępowania w ostrym bólu zębopochodnym (Lockhart i wsp., 2019) wprost odradzają antybiotyki w objawowym nieodwracalnym zapaleniu miazgi oraz objawowym zapaleniu tkanek okołowierzchołkowych – z wyjątkiem pacjentów z objawami ogólnoustrojowymi (gorączka, złe samopoczucie) lub wysokim ryzykiem ich rozwoju. Panel ekspertów ocenił korzyści jako znikome, a potencjalne szkody jako istotne, wskazując, że priorytetem powinno być pilne leczenie stomatologiczne. Ta sama zasada obowiązuje po zabiegu: przejściowa tkliwość ozębnej jest odczynem zapalnym, na który antybiotyk nie działa. Uzasadnia go dopiero szerzenie się zakażenia – obrzęk, gorączka, złe samopoczucie.

Czego zmieniać nie trzeba

Dostępne dane nie wskazują, by wybór uszczelniacza lub techniki wypełnienia kanałów przekładał się na nasilenie bólu. W badaniu z randomizacją (Coşar i wsp., 2023, „International Endodontic Journal”) w 100 bezobjawowych trzonowcach żuchwy z żywą miazgą porównano uszczelniacz na bazie MTA z żywicznym – nie stwierdzono istotnych różnic ani w częstości, ani w nasileniu bólu po wypełnieniu kanałów, ani w skuteczności leczenia po dwóch latach. Podobnie w badaniu prospektywnym (Yu i wsp., 2021, „Clinical Oral Investigations”) sama technika wypełnienia – kondensacja termiczna z uszczelniaczem żywicznym wobec pojedynczego ćwieka z uszczelniaczem krzemianowo-wapniowym – nie wpływała na ból pozabiegowy. Od czego natomiast zależy liczba wizyt i całkowity czas leczenia, wyjaśniamy w artykule leczenie kanałowe krok po kroku.

Kto jest bardziej narażony na ból po zabiegu

Najmocniejszym pojedynczym czynnikiem ryzyka okazuje się bolesność przy nagryzaniu stwierdzona jeszcze przed zabiegiem. Wykazało to prospektywne badanie obejmujące 579 pacjentów, opublikowane w „Journal of Endodontics” (Jang i wsp., 2021): umiarkowana lub silna bolesność przedzabiegowa zwiększała ryzyko bólu po leczeniu. Zastrzeżenie jest istotne – do badania włączono wyłącznie pacjentów z bezobjawowym rozpoznaniem miazgowym, aby oddzielić wpływ bólu samoistnego.

Ta sama praca przynosi też wniosek pocieszający: u 93% pacjentów z tej grupy bolesność po leczeniu uległa złagodzeniu. Ząb, który boli najbardziej przed leczeniem, daje najwięcej dolegliwości po nim – ale też najbardziej na leczeniu zyskuje.

Czerwone flagi – kiedy ból jest sygnałem alarmowym

Większość dolegliwości mieści się w łagodnym, malejącym przebiegu. Poniższe objawy wymagają kontaktu z gabinetem i oceny:

Ból narastający zamiast malejącego, pulsujący, nieustępujący mimo leków przeciwbólowych.
Obrzęk policzka, wargi lub dziąsła – zwłaszcza szybko powiększający się.
Gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie.
Wysięk, ropa lub uporczywy nieprzyjemny smak w okolicy leczonego zęba.
Utrzymujące się uczucie „wysokiego” zęba, który pierwszy i mocno uderza w zgryzie – może wymagać korekty kontaktu zwarciowego.
Trudność w połykaniu lub otwieraniu ust.
Objawy reakcji alergicznej (wysypka, świąd, duszność, obrzęk warg lub języka) – wymagają pilnej pomocy.
Ból utrzymujący się tygodniami mimo prawidłowo zakończonego leczenia – konieczna diagnostyka: pęknięcie korzenia, nieopracowany kanał lub zmiana okołowierzchołkowa, na przykład torbiel korzeniowa.

Zasada jest prosta: ból, który z dnia na dzień słabnie, jest zwykle częścią gojenia. Ból, który narasta lub towarzyszą mu obrzęk i gorączka, wymaga oceny. W razie wątpliwości lepiej zadzwonić, niż zwlekać. Osobna kwestia: ząb po leczeniu kanałowym jest osłabiony i wymaga trwałej odbudowy – złamanie nieodbudowanej korony bywa mylone z „nawrotem bólu”.

Dlaczego ząb bolał, zanim zaczęło się leczenie

Miazga (żywa tkanka wewnątrz zęba, z naczyniami i nerwami) jest zamknięta w sztywnej przestrzeni. Gdy dochodzi w niej do zapalenia, tkanka obrzmiewa, ale nie ma dokąd się rozprężyć. Rosnące ciśnienie uciska włókna nerwowe – i to jest ból, który sprowadza pacjenta do gabinetu: samoistny, pulsujący, nasilający się w nocy.

To nie leczenie boli, lecz stan, który do niego prowadzi. Zabieg usuwa zapalną miazgę wraz ze źródłem ucisku – dlatego ulga pojawia się często jeszcze w trakcie pierwszej wizyty.

Nie w każdym przypadku konieczne jest usunięcie całej miazgi. W dojrzałych zębach stałych z nieodwracalnym zapaleniem miazgi coraz częściej rozważa się pulpotomię – usunięcie wyłącznie zmienionej zapalnie miazgi komorowej i przykrycie pozostałej tkanki materiałem krzemianowo-wapniowym. Metaanaliza jedenastu badań wykazała zbiorczą skuteczność tej metody na poziomie około 86% (Ather i wsp., 2022). O kwalifikacji decyduje ocena kliniczna – między innymi to, jak zachowuje się miazga po odsłonięciu.

Drugi scenariusz jest podstępniejszy. Gdy miazga obumrze, ząb przestaje reagować na zimno i ciepło – może się wydawać, że problem sam minął. Tymczasem proces zapalny przeniósł się poza wierzchołek korzenia i objawia się tkliwością na nagryzanie oraz uczuciem „wysokiego” zęba. Brak bólu nie oznacza więc, że problem minął – oznacza, że ząb przestał ostrzegać.

Ból w trakcie zabiegu – i dlaczego znieczulenie czasem zawodzi

Znieczulenie miejscowe przerywa przewodzenie sygnału bólowego we włóknach nerwowych zaopatrujących ząb. Nie znosi jednak całego czucia: pacjent nadal odbiera ucisk, wibrację i ruch, ponieważ przewodzą je inne włókna nerwowe niż ból. To właśnie te doznania bywają mylone z bólem, choć nim nie są. Jeśli w trakcie pojawi się bolesność, znieczulenie można uzupełnić w każdej chwili – warto ustalić z lekarzem prosty sygnał „stop” (uniesienie ręki). Sam przebieg wizyty, izolację koferdamem i pracę w powiększeniu opisujemy przy okazji leczenia kanałowego pod mikroskopem.

Dlaczego ząb „nie chce się znieczulić”

Zęby z ostrym, objawowym zapaleniem miazgi – zwłaszcza trzonowce dolne – bywają trudniejsze do znieczulenia. Nie jest to kwestia „odporności” pacjenta na środki znieczulające. Zjawisko jest wieloczynnikowe, ale jednym z dobrze udokumentowanych mechanizmów jest wzmożona synteza prostaglandyn na szlaku cyklooksygenazy (COX) w zapalonej tkance, która zaburza działanie środka znieczulającego na poziomie nerwu. Przegląd parasolowy dwunastu przeglądów systematycznych opublikowany w „Clinical Oral Investigations” (Só i wsp., 2023) wykazał, że premedykacja lekami przeciwzapalnymi (np. ibuprofenem), blokującymi ten szlak, zwiększa skuteczność blokady nerwu zębodołowego dolnego. To jedna z przyczyn, dla których lekarz może poprosić o przyjęcie leku jeszcze przed wizytą.

Co robi lekarz, gdy standardowe znieczulenie nie wystarcza

Odpowiedzią nie jest „czekanie, aż zadziała”, lecz zaplanowane znieczulenie uzupełniające. Lekarz ma do dyspozycji kilka technik: znieczulenie nasiękowe (podanie środka w okolicę wierzchołka korzenia, od strony policzka), śródwięzadłowe (bezpośrednio w szparę ozębnej) oraz śródkostne (przez blaszkę kości do przestrzeni gąbczastej). Sięga po nie wtedy, gdy blokada nerwu zębodołowego dolnego nie daje pełnego znieczulenia miazgi.

Przegląd systematyczny z metaanalizą sieciową opublikowany w „International Endodontic Journal” (Rujirawan i wsp., 2025), obejmujący 28 badań z randomizacją, wykazał, że dodanie techniki uzupełniającej po nieskutecznej blokadzie zwiększa szansę skutecznego znieczulenia około dwukrotnie w porównaniu z samą blokadą. Skuteczność zwiększa też zwykłe podniesienie objętości podanego środka: w metaanalizie z analizą sekwencyjną (Nagendrababu i wsp., 2021) 3,6 ml roztworu dawało istotnie wyższy odsetek skutecznych blokad niż 1,8 ml. Alternatywą bywa znieczulenie nasiękowe artykainą, którego skuteczność w trzonowcach pierwszych żuchwy jest porównywalna z blokadą lidokainą (Saatchi i wsp., 2025).

W rozmowach z pacjentami powraca pytanie o to, czy konieczność podania drugiej dawki znieczulenia oznacza, że „coś poszło nie tak”. Nie oznacza – to element przewidzianego protokołu.

Lęk przed bólem a jego odczuwanie

Lęk przed bólem bywa większą barierą niż sam zabieg. Nie jest on „tylko psychologiczny” – ma mierzalny wpływ na to, jak silnie odbierany jest ten sam bodziec. Przegląd systematyczny opublikowany w „Clinical Oral Investigations” (Farias i wsp., 2023) wykazał związek lęku stomatologicznego z bólem odczuwanym przed zabiegiem i w jego trakcie, zaznaczając niską pewność dostępnych dowodów.

Paradoks polega na tym, że strach skłania do odkładania wizyty – a im dłużej ząb z zapaleniem miazgi czeka, tym trudniejsza bywa sytuacja. Jeśli wizyta u dentysty wiąże się u Ciebie z silnym napięciem, powiedz o tym zawczasu – dostępne są metody ułatwiające przejście przez leczenie. Szerzej piszemy o tym w artykule o strachu przed dentystą i dentofobii.

Co warto zapamiętać

Ból, który słabnie z dnia na dzień, jest częścią gojenia. Ból, który narasta, wymaga oceny – zadzwoń, nie czekaj.
Lek przeciwbólowy przyjmij, zanim ustąpi znieczulenie, a nie wtedy, gdy ból już narasta.
Nie sprawdzaj zęba „na próbę” mocnym nagryzaniem – to przedłuża podrażnienie ozębnej.
Jeśli ząb wydaje się „za wysoki” i pierwszy uderza w zgryzie, zgłoś to. Korekta kontaktu zwarciowego może być potrzebna.
Powiedz lekarzowi o lęku przed wizytą, a nie w jej trakcie – dostępne są metody ułatwiające przejście przez leczenie.
Ząb po leczeniu kanałowym wymaga trwałej odbudowy. Odkładanie jej to najczęstsza przyczyna utraty wyleczonego zęba.
Obrzęk, gorączka, wysięk lub trudność w połykaniu to nie „normalny ból po zabiegu” – to sygnał alarmowy.

Najczęstsze pytania

Ile boli ząb po leczeniu kanałowym?

U większości pacjentów tkliwość jest największa w pierwszej dobie i wyraźnie maleje w ciągu 2–3 dni, a w około tydzień zwykle ustępuje. Dolegliwości narastające po trzeciej dobie lub utrzymujące się tygodniami nie są typowe i wymagają kontaktu z gabinetem.

Czy leczenie kanałowe boli?

Pod skutecznym znieczuleniem sam zabieg jest bezbolesny – pacjent czuje dotyk, nacisk i wibracje, ale nie ostry ból. Najsilniejszy ból to zwykle ten sprzed leczenia, wywołany zapaleniem miazgi. Po zabiegu bywa przejściowa tkliwość, najczęściej łagodna i ustępująca w ciągu kilku dni.

Czy ból po leczeniu kanałowym oznacza, że leczenie się nie udało?

Nie. Przejściowa tkliwość jest reakcją zapalną ozębnej na opracowanie kanałów i mieści się w normie. O niepowodzeniu mogą świadczyć dopiero ból narastający po kilku dobach, obrzęk, gorączka lub dolegliwości utrzymujące się tygodniami. Takie sytuacje wymagają ponownej oceny klinicznej i radiologicznej.

Czy po leczeniu kanałowym potrzebny jest antybiotyk?

W typowych przypadkach nie. Wytyczne American Dental Association odradzają antybiotyk w objawowym zapaleniu miazgi i tkanek okołowierzchołkowych, poza sytuacjami z objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka czy złe samopoczucie.

Dlaczego ząb nie chce się znieczulić?

W ostrym zapaleniu miazgi tkanki wytwarzają nadmiar prostaglandyn, co zaburza działanie środka znieczulającego. Utrudnieniem bywa też anatomia żuchwy. Lekarz stosuje wtedy techniki uzupełniające – nasiękową, śródwięzadłową lub śródkostną – które istotnie zwiększają skuteczność znieczulenia. To zaplanowany element protokołu, nie porażka.

Czy można wziąć lek przeciwbólowy przed leczeniem kanałowym?

Tak, i bywa to zalecane. Premedykacja niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, np. ibuprofenem, zwiększa skuteczność znieczulenia w zębach z objawowym zapaleniem miazgi. Decyzję i dawkowanie należy ustalić z lekarzem, uwzględniając choroby współistniejące i leki przyjmowane na stałe.

Czy martwy ząb, który nie boli, trzeba leczyć kanałowo?

Tak. Brak reakcji na zimno oznacza, że miazga obumarła, a nie że problem ustąpił. Proces zapalny przenosi się poza wierzchołek korzenia i może przebiegać bezobjawowo przez długi czas, prowadząc do zmiany w kości. Odkładanie leczenia zwiększa ryzyko powikłań.

Czytaj dalej

Leczenie kanałowe: https://klinikamdo.pl/oferta/leczenie-kanalowe/
Endodoncja bez tajemnic: https://klinikamdo.pl/blog/endodoncja-bez-tajemnic/
Dlaczego leczenie kanałowe czasami bywa wyzwaniem? https://klinikamdo.pl/blog/dlaczego-leczenie-kanalowe-czasami-bywa-wyzwaniem/
Leczenie kanałowe krok po kroku: Ile trwa, jak wygląda i czego się spodziewać? https://klinikamdo.pl/blog/leczenie-kanalowe-krok-po-kroku/
Cennik: https://klinikamdo.pl/cennik/

Informacja o charakterze treści i odpowiedzialności

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego — nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli odczuwasz dolegliwości, masz wątpliwości albo stoisz przed decyzją dotyczącą leczenia, skonsultuj się z lekarzem dentystą. Opisane metody i przytoczone dane mają charakter ogólny. Wyniki badań naukowych odnoszą się do populacji, a nie do konkretnego pacjenta. Przebieg oraz rezultat terapii zależą od indywidualnej sytuacji klinicznej i mogą się różnić u poszczególnych pacjentów. Żadna informacja zawarta w artykule nie stanowi gwarancji efektu. Treść przygotowano z należytą starannością, na podstawie ogólnodostępnej wiedzy medycznej oraz publikacji naukowych wskazanych w sekcji Źródła. Wiedza medyczna ulega jednak zmianie, a artykuł odzwierciedla stan na dzień jego publikacji lub ostatniej aktualizacji. Nie zalecamy podejmowania ani zaniechania jakichkolwiek działań dotyczących zdrowia wyłącznie na podstawie treści tego artykułu, bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.

Źródła

Źródło 1

Linki: https://doi.org/10.1111/iej.13328 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32418236/

Opis: Ahmed YE, Emara RS, Sarhan SM, El Boghdadi RM, El-Bayoumi MAA, El-Far HMM, Sabet NE, Abou El-Nasr HM, Gawdat SI, Amin SAW. „Post-treatment endodontic pain following occlusal reduction in mandibular posterior teeth with symptomatic irreversible pulpitis and sensitivity to percussion: a single-centre randomized controlled trial.” Int Endod J. 2020;53(9):1170-1180.

Źródło 2

Linki: https://doi.org/10.1111/iej.70007 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40734367/

Opis: Rujirawan T, Osiri S, Chotvorrarak K. „Efficacy of combined versus supplementary injection techniques with inferior alveolar nerve block for mandibular molars with symptomatic irreversible pulpitis: a systematic review and network meta-analysis.” Int Endod J. 2025;58(11):1681-1710.

Źródło 3

Linki: https://doi.org/10.1111/iej.13428 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33040335/

Opis: Nagendrababu V, Abbott PV, Pulikkotil SJ, Veettil SK, Dummer PMH. „Comparing the anaesthetic efficacy of 1.8 mL and 3.6 mL of anaesthetic solution for inferior alveolar nerve blocks for teeth with irreversible pulpitis: a systematic review and meta-analysis with trial sequential analysis.” Int Endod J. 2021;54(3):331-342.

Źródło 4

Linki: https://doi.org/10.1111/iej.13746 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35398916/

Opis: Iranmanesh P, Khazaei S, Nili M, Saatchi M, Aggarwal V, Kolahi J, Khademi A. „Anaesthetic efficacy of incorporating different additives into lidocaine for the inferior alveolar nerve block: a systematic review with meta-analysis and trial sequential analysis.” Int Endod J. 2022;55(7):732-747. [DO DECYZJI REDAKCJI: źródło nie jest cytowane w treści — patrz Notatki, poprawka #13]

Źródło 5

Linki: https://doi.org/10.1007/s00784-025-06229-0 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39982504/

Opis: Saatchi M, Mohammadi G, Iranmanesh P, Khademi A, Farhad A, Aggarwal V, Kolahi J. „Articaine buccal infiltration for mandibular first molars with symptomatic irreversible pulpitis: is it as effective as inferior alveolar nerve block with lidocaine? A systematic review and meta-analysis.” Clin Oral Investig. 2025;29(3):146.

Źródło 6

Linki: https://doi.org/10.1007/s00784-023-04979-3 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36988825/

Opis: Só GB, Silva IA, Weissheimer T, Lenzi TL, Só MVR, da Rosa RA. „Do NSAIDs used prior to standard inferior alveolar nerve blocks improve the analgesia of mandibular molars with irreversible pulpitis? An umbrella review.” Clin Oral Investig. 2023;27(5):1885-1897.

Źródło 7

Linki: https://doi.org/10.1016/j.joen.2021.01.004 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33516824/

Opis: Jang YE, Kim Y, Kim BS. „Influence of preoperative mechanical allodynia on predicting postoperative pain after root canal treatment: a prospective clinical study.” J Endod. 2021;47(5):770-778.e1.

Źródło 8

Linki: https://doi.org/10.1007/s00784-021-03814-x │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33555456/

Opis: Yu YH, Kushnir L, Kohli M, Karabucak B. „Comparing the incidence of postoperative pain after root canal filling with warm vertical obturation with resin-based sealer and sealer-based obturation with calcium silicate-based sealer: a prospective clinical trial.” Clin Oral Investig. 2021;25(8):5033-5042.

Źródło 9

Linki: https://doi.org/10.1007/s00784-023-05181-1 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37526740/

Opis: Farias ZBBM, Campello CP, da Silveira MMF, Moraes SLD, do Egito Vasconcelos BC, Pellizzer EP. „The influence of anxiety on pain perception and its repercussion on endodontic treatment: a systematic review.” Clin Oral Investig. 2023;27(10):5709-5718.

Źródło 10

Linki: https://doi.org/10.1111/iej.13833 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36107038/

Opis: Rossi-Fedele G, Ng YL. „Effectiveness of root canal treatment for vital pulps compared with necrotic pulps in the presence or absence of signs of periradicular pathosis: a systematic review and meta-analysis.” Int Endod J. 2023;56(Suppl 3):370-394.

Źródło 11

Linki: https://doi.org/10.1111/iej.13870 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36385378/

Opis: Coşar M, Kandemir Demirci G, Çalışkan MK. „The effect of two different root canal sealers on treatment outcome and post-obturation pain in single-visit root canal treatment: a prospective randomized clinical trial.” Int Endod J. 2023;56(3):318-330.

Źródło 12

Linki: https://doi.org/10.1016/j.adaj.2019.08.020 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31668170/

Opis: Lockhart PB, Tampi MP, Abt E, Aminoshariae A, Durkin MJ, Fouad AF i wsp. „Evidence-based clinical practice guideline on antibiotic use for the urgent management of pulpal- and periapical-related dental pain and intraoral swelling: a report from the American Dental Association.” J Am Dent Assoc. 2019;150(11):906-921.e12.

Źródło 13

Linki: https://doi.org/10.1038/s41598-022-20918-w │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36385132/

Opis: Ather A, Patel B, Gelfond JAL, Ruparel NB. „Outcome of pulpotomy in permanent teeth with irreversible pulpitis: a systematic review and meta-analysis.” Sci Rep. 2022;12(1):19664. [DO WERYFIKACJI: sprawdź, czy Scientific Reports jest na whiteliście §7.1 — patrz Notatki]