Do gabinetu czasami przychodzą pacjenci po pięćdziesiątce, którzy stracili kilka zębów w bocznym odcinku żuchwy. Pytanie, jakie zdarza im się zadać to: proteza czy implanty – co będzie dla mnie lepsze? To pytanie zasadniczo o komfort jedzenia, o czas leczenia i o to, czy „będzie widać”. Odpowiedź nie brzmi „jedno jest lepsze od drugiego”. Brzmi: to zależy od tego, ile zostało kości, jaki masz budżet, jak dużo braków trzeba uzupełnić i czego oczekujesz od codziennego użytkowania. W tym artykule porównujemy obie drogi – z ich mocnymi stronami i ograniczeniami – oraz pokazujemy trzecią, czasami pomijaną możliwość pośrednią: protezę nakładkową na implantach.
Zacznijmy od uporządkowania pojęć, bo pod hasłem „proteza” i „implanty” kryje się kilka bardzo różnych rozwiązań.
Proteza ruchoma a odbudowa na implantach – co to właściwie znaczy
Proteza ruchoma to uzupełnienie, które pacjent samodzielnie wyjmuje i zakłada. Opiera się na dziąśle i błonie śluzowej (proteza całkowita) albo dodatkowo na pozostałych zębach (proteza częściowa). Jej największą zaletą jest dostępność i niższy koszt na starcie; największym ograniczeniem – to, że przenosi siły żucia na miękkie tkanki, a nie na kość.
Odbudowa na implantach opiera się na wszczepach – tytanowych „korzeniach” wprowadzonych w kość. Na nich osadza się korony, mosty lub całe łuki zębów. Ponieważ siła żucia jest przenoszona przez implant bezpośrednio na kość, obciążenie działa podobnie jak przy naturalnym zębie. To właśnie ta różnica leży u podstaw większości argumentów w sporze proteza czy implanty.
Między tymi biegunami mieści się cała gama rozwiązań. Braki mogą być pojedyncze, rozległe albo całkowite; mogą dotyczyć górnego łuku, dolnego lub obu naraz. Inaczej planuje się uzupełnienie jednego brakującego zęba w odcinku bocznym, a inaczej odbudowę całego bezzębnego łuku. Dlatego pytanie „proteza czy implanty” rzadko ma prostą odpowiedź – zależy ona od tego, ile zębów trzeba odtworzyć, w jakim stanie jest kość i dziąsła oraz jakie są priorytety pacjenta: koszt, czas, komfort czy trwałość.
Warto od razu wprowadzić trzy terminy, które wrócą w dalszej części. Resorpcja kości wyrostka zębodołowego (zanik tkanki kostnej po utracie zęba) to naturalny proces, który zaczyna się, gdy kość przestaje być obciążana przez korzeń. Proteza nakładkowa (overdenture – proteza wsparta i utrzymywana na implantach) to ruchoma proteza, która „siada” na dwóch lub więcej wszczepach i dzięki temu trzyma się znacznie pewniej. Periimplantitis (zapalenie tkanek wokół implantu) to powikłanie, które może pojawić się przy niedostatecznej higienie – wrócimy do niego, bo jest kluczowe dla trwałości leczenia.
Co dzieje się z kością pod protezą, a co przy implancie?
To obszar, w którym literatura jest zgodna. Po utracie zęba kość wyrostka stopniowo zanika, bo nie jest już obciążana. Proteza ruchoma leżąca na dziąśle nie zatrzymuje tego procesu – a nierzadko go przyspiesza, uciskając podłoże. Z czasem proteza zaczyna „chodzić”, bo kość, na której się opiera, się obniża. Dlatego protezy wymagają okresowego podścielania i wymiany.
Implant działa odwrotnie: obciąża kość w miejscu wszczepienia, co pomaga ją zachować. To jeden z ustalonych argumentów za odbudową na implantach, zwłaszcza gdy zależy nam na trwałości rozwiązania przez wiele lat. Trzeba jednak od razu zaznaczyć granicę tej korzyści: implant chroni kość tam, gdzie został wprowadzony, a nie w całym łuku.
W naszej praktyce stomatologicznej w Modern Dental & Orthodontics (Klinika MDO) obserwujemy, że dla pacjentów najbardziej przekonującym argumentem bywa właśnie ten długi horyzont – świadomość, że wybór odbudowy dziś wpływa na to, jak będzie wyglądać kość i twarz za dekadę.
Stabilność i komfort żucia
Tu przewaga rozwiązań na implantach jest wyraźna, szczególnie w żuchwie. Klasyczna proteza całkowita w dolnym łuku bywa najtrudniejsza do utrzymania – mniej miejsca na podparcie, ruchomy język, mniejsza powierzchnia przylegania. Badania nad protezami nakładkowymi na dwóch implantach w żuchwie pokazują, że taka stabilizacja pozwala większości pacjentów żuć znacznie pewniej i jeść z większą swobodą niż przy protezie opartej wyłącznie na dziąśle.
Duży przegląd badań nad jakością życia potwierdza, że samo przejście na rozwiązanie wsparte implantami – niezależnie od tego, czy jest to proteza nakładkowa, czy stała odbudowa – wyraźnie poprawia komfort i satysfakcję w porównaniu ze stanem wyjściowym. Co ciekawe, w odczuwanej jakości życia proteza nakładkowa i odbudowa stała wypadają podobnie; wyraźną przewagę odbudowy stałej widać przede wszystkim w subiektywnym poczuciu stabilności. Dołożenie drugiego implantu do pojedynczego w żuchwie również zauważalnie poprawia odczucia pacjentów.
Warto rozumieć, skąd bierze się ta różnica. Proteza całkowita trzyma się dzięki przyleganiu do błony śluzowej i podciśnieniu – mechanizmowi wrażliwemu na kształt podłoża i ilość śliny. Można to porównać do przyssawki: trzyma dobrze, dopóki powierzchnia jest gładka i dopasowana – gdy podłoże się zmienia, chwyt słabnie. Gdy kość się obniża, przyleganie słabnie i proteza zaczyna się ruszać podczas jedzenia czy mówienia. Implanty wprowadzają fizyczny punkt zaczepienia: przy protezie nakładkowej to zatrzaski lub belka, przy odbudowie stałej – trwałe połączenie ze wszczepami. To dlatego nawet dwa implanty w żuchwie potrafią odmienić codzienny komfort. Badania nad odbudowami opartymi na wszczepach pokazują też wysoką wieloletnią przeżywalność samych prac protetycznych, choć drobne powikłania techniczne – jak poluzowanie śruby czy odklejenie – zdarzają się i wymagają korekty w gabinecie.
Jest jednak wątek, w którym różnice są mniejsze, niż się powszechnie sądzi – mowa. Przegląd badań nad wymową u osób używających protez ruchomych i odbudów na implantach wskazuje, że w dolnym łuku artykulacja bywa porównywalna między obiema opcjami, a jakość dostępnych dowodów jest ograniczona. To dobry przykład, dlaczego warto oddzielać ustalony konsensus od wątków, w których nauka wciąż zbiera dane.
Koszt, czas leczenia i serwis
Koszt to najczęstszy powód, dla którego pacjenci w ogóle rozważają protezę zamiast implantów. Uczciwie: proteza ruchoma jest zwykle rozwiązaniem tańszym w krótkim horyzoncie i szybszym do wykonania. Odbudowa na implantach wymaga większego nakładu na starcie oraz czasu – od wszczepienia do gojenia i osadzenia ostatecznej pracy mija zwykle kilka miesięcy.
Perspektywa zmienia się jednak w dłuższym okresie. Proteza ruchoma wymaga okresowego serwisu: podścieleń w miarę zaniku kości, napraw, wymiany po latach użytkowania. Implanty wiążą się z rzadszymi, ale również realnymi kosztami serwisowymi – wymianą elementów protetycznych, dokręcaniem czy okresową wymianą zaczepów w protezie nakładkowej. Z perspektywy zespołu klinicznego Modern Dental & Orthodontics (Klinika MDO) istotne jest, że koszt należy liczyć nie „na dziś”, lecz jako sumę wydatków rozłożoną na lata użytkowania.
Konkretne kwoty zależą od liczby braków, potrzeby dobudowy kości i rodzaju pracy, dlatego podaje się je zawsze po badaniu. Jeśli pełne leczenie na implantach przekracza bieżący budżet, część planów da się etapować w czasie – to temat do ustalenia w gabinecie.
Ile pracy wymaga każda opcja na co dzień?
Obie drogi wymagają konsekwentnej higieny, ale w inny sposób. Protezę ruchomą wyjmuje się i czyści poza jamą ustną; trzeba też dbać o podłoże, na którym leży, by uniknąć podrażnień i infekcji błony śluzowej. Odbudowa na implantach wymaga codziennego, dokładnego oczyszczania okolicy wszczepów oraz regularnych wizyt kontrolnych.
Ten drugi punkt traktujemy poważnie. Wokół implantu może rozwinąć się periimplantitis – zapalenie tkanek, które przy zaniedbaniu prowadzi do utraty kości wokół wszczepu, a w skrajnych przypadkach do utraty implantu. Wytyczne kliniczne dotyczące zapobiegania i leczenia chorób okołowszczepowych są tu jednoznaczne: profilaktyka zaczyna się już na etapie planowania i wszczepienia, a po osadzeniu pracy konieczny jest program regularnej opieki i kontroli stanu tkanek. Innymi słowy: implant nie jest rozwiązaniem „raz na zawsze i bez obowiązków” – jego trwałość zależy od higieny i systematycznych wizyt.
Na to ryzyko realnie wpływa też palenie. Przegląd badań nad wpływem palenia na zapalenie wokół implantów pokazuje, że u osób palących zapalenie to pojawia się wyraźnie częściej niż u niepalących – ryzyko bywa mniej więcej dwu- do trzykrotnie wyższe. To nie przekreśla implantów u palaczy, ale sprawia, że higiena, kontrole i ograniczenie palenia stają się jeszcze ważniejsze. Znaczenie ma również wiek rozumiany jako perspektywa użytkowania: przy wyborze na wiele lat do przodu warto uwzględnić, jak długo dana odbudowa ma służyć i jak zmienią się z czasem możliwości samodzielnej higieny.
Jeśli przyjmujesz leki wpływające na gojenie lub gęstość kości (na przykład bisfosfoniany albo leki przeciwzakrzepowe), koniecznie zgłoś to przed planowaniem leczenia – ma to wpływ na bezpieczeństwo i dobór metody. Decyzja o typie odbudowy należy do gabinetu po ocenie ilości kości i stanu ogólnego; nie jest to wybór, który da się trafnie podjąć samodzielnie w domu.
Czego się spodziewać na co dzień
Nowa proteza wymaga okresu przyzwyczajenia. W pierwszych dniach bywa odczuwana jako ciało obce, mogą pojawić się otarcia i zmieniona wymowa; zwykle po kilku dniach do paru tygodni dyskomfort maleje, a drobne korekty dopasowania wykonuje się w gabinecie. To obserwacja kliniczna – tempo adaptacji bywa różne u różnych osób i nie jest twardą regułą.
Życie z protezą nakładkową na implantach wygląda nieco inaczej niż z klasyczną protezą. Overdenture „zatrzaskuje się” na wszczepach – pacjent czuje charakterystyczne kliknięcie przy zakładaniu – i nadal wyjmuje ją do dokładnego czyszczenia. Elementy retencyjne (wkładki zaczepów) z czasem się zużywają i wymienia się je okresowo, co jest normalnym elementem serwisu, a nie awarią. Sam przebieg leczenia implantologicznego i gojenia opisujemy szerzej w osobnym artykule o gojeniu po implancie i osteointegracji.
Trzy typowe sytuacje z gabinetu
Teoria porządkuje się najlepiej na przykładach. Poniższe scenariusze są anonimowymi uogólnieniami częstych sytuacji, a nie opisami konkretnych pacjentów.
Pierwsza: pacjentka po 60. roku życia z bezzębną, „chodzącą” protezą dolną, która utrudnia jedzenie. Tu rozwiązaniem pośrednim bywa proteza nakładkowa na dwóch implantach – mniejszy nakład niż pełna odbudowa stała, a wyraźna poprawa stabilności.
Druga: pacjent z kilkoma brakami w odcinku bocznym, dobrym stanem kości i oczekiwaniem trwałego rozwiązania „na lata”. Dla niego odbudowa na implantach zwykle będzie odpowiadać priorytetom – stabilność, żucie, zachowanie kości.
Trzecia: pacjent, dla którego kluczowy jest niższy koszt na starcie i szybkie uzupełnienie braków, lub taki, u którego względy zdrowotne odraczają zabieg. Proteza ruchoma pozwala tu przywrócić funkcję bez odkładania leczenia, a decyzję o implantach można rozważyć później.
Proteza czy implanty – tabela porównawcza
Poniższe zestawienie porządkuje najważniejsze kryteria. To uproszczenie – w każdej rubryce ostateczny wynik zależy od indywidualnej sytuacji klinicznej.
| Kryterium | Proteza ruchoma | Odbudowa na implantach | Najczęściej dla kogo |
| Stabilność | Umiarkowana; może się przesuwać, zwłaszcza w żuchwie | Wysoka; zbliżona do naturalnych zębów | Implanty – gdy zależy na pewnym żuciu |
| Komfort żucia | Ograniczony; twardsze pokarmy bywają trudniejsze | Duży; jedzenie z większą swobodą | Implanty – przy aktywnym trybie życia |
| Koszt | Niższy na starcie; serwis (podścielenia) w czasie | Wyższy na starcie; rzadszy, ale realny serwis | Proteza – przy ograniczonym budżecie |
| Utrzymanie kości | Nie zatrzymuje zaniku; ucisk może go przyspieszać | Obciąża i pomaga zachować kość w miejscu wszczepu | Implanty – gdy liczy się długi horyzont |
| Higiena i utrzymanie | Czyszczenie poza ustami; dbałość o podłoże | Codzienne czyszczenie wszczepów; regularne kontrole | Proteza – gdy trudna samodzielna higiena |
| Czas leczenia | Krótki – zwykle kilka tygodni | Dłuższy – zwykle kilka miesięcy z gojeniem | Proteza – gdy zależy na szybkim efekcie |
Drzewko decyzyjne – od czego zależy wybór
Poniższa ścieżka nie zastępuje konsultacji, ale pokazuje, jak zwykle układa się rozmowa o wyborze między protezą ruchomą, protezą nakładkową na implantach a stałą odbudową na implantach.
1. Ile jest braków i w którym łuku?
Pojedyncze/nieliczne braki → rozważ implant pojedynczy lub most (patrz „implant czy most”). Rozległe braki lub bezzębie → przejdź dalej.
2. Jaki jest budżet i oczekiwana stabilność?
Priorytet: niski koszt na starcie, szybkie rozwiązanie → proteza ruchoma. Priorytet: maksymalna stabilność i zachowanie kości → rozważ odbudowę na implantach.
3. Czy warunki kostne pozwalają na implanty?
Kości wystarczająco / możliwa augmentacja → stała odbudowa na implantach. Kości mało lub ograniczony budżet, a chcesz lepszej stabilności niż proteza klasyczna → proteza nakładkowa na implantach (rozwiązanie pośrednie).
4. Czy jesteś gotów na regularną higienę i kontrole?
Tak → rozwiązania na implantach są trwałym wyborem. Trudność z systematyczną opieką → omów z zespołem, czy proteza nie będzie bezpieczniejsza; ostateczna decyzja zależy od indywidualnej diagnozy.
Dla kogo proteza, dla kogo implanty, a dla kogo overdenture?
Proteza ruchoma bywa rozsądnym wyborem, gdy priorytetem jest niższy koszt na starcie, gdy trzeba szybko uzupełnić braki albo gdy warunki kostne bądź ogólnozdrowotne utrudniają zabieg wszczepienia. To rozwiązanie odwracalne i dostępne dla szerokiego grona pacjentów.
Odbudowa na implantach sprawdza się, gdy zależy nam na stabilności zbliżonej do naturalnych zębów, na zachowaniu kości i na komforcie żucia bez kompromisów – pod warunkiem gotowości do dbania o higienę i regularnych kontroli. Proteza nakładkowa na implantach jest rozwiązaniem pośrednim: kosztuje mniej niż pełna odbudowa stała, a jednocześnie daje znacznie lepszą stabilizację niż klasyczna proteza – to częsty kompromis dla bezzębnej żuchwy przy ograniczonym budżecie.
Osobną kwestią jest estetyka strefy uśmiechu. W przednim odcinku liczy się nie tylko sam ząb, ale też linia dziąsła i podparcie wargi – dlatego przy widocznych brakach dobór metody zawsze uwzględnia efekt wizualny, a nie tylko funkcję.
U większości pacjentów najlepszą decyzję podejmuje się dopiero po ocenie ilości kości, liczby braków i oczekiwań – ostateczna decyzja zależy od indywidualnej diagnozy.
Co ustalić na konsultacji – checklista
Zabierz te punkty na wizytę – pomogą uporządkować rozmowę i szybciej dojść do decyzji dopasowanej do Twojej sytuacji.
☐ Ile brakuje zębów i w którym odcinku (przód czy bok, górny czy dolny łuk).
☐ Stan kości i ewentualna potrzeba jej dobudowy (augmentacji) – do oceny na podstawie badania obrazowego.
☐ Przyjmowane leki (zwłaszcza bisfosfoniany, leki przeciwzakrzepowe) i choroby ogólne.
☐ Czy palisz – ma to wpływ na ryzyko powikłań i plan opieki.
☐ Oczekiwania wobec żucia i estetyki (czy braki są widoczne w uśmiechu).
☐ Budżet i możliwość etapowania leczenia w czasie.
☐ Gotowość do codziennej higieny i regularnych wizyt kontrolnych.
Najczęstsze pytania
Co jest lepsze – proteza czy implanty?
Nie ma jednej odpowiedzi. Implanty dają większą stabilność i pomagają zachować kość, ale kosztują więcej i wymagają zabiegu. Proteza jest tańsza na starcie i szybsza, lecz mniej stabilna. Wybór zależy od ilości kości, liczby braków, budżetu i oczekiwań – ustala się go po badaniu.
Ile kosztuje proteza, a ile implanty?
Proteza ruchoma jest zwykle rozwiązaniem tańszym w krótkim horyzoncie, a odbudowa na implantach wymaga większego nakładu na starcie. W dłuższym okresie różnicę zmniejsza serwis protezy (podścielenia, wymiany). Konkretne kwoty zależą od zakresu pracy i podaje się je po konsultacji.
Czy da się zrobić implanty przy zaniku kości?
Często tak, choć bywa konieczna wcześniejsza dobudowa kości (augmentacja). O możliwości decyduje badanie obrazowe i ocena warunków. Gdy kości jest mało, rozwiązaniem pośrednim bywa proteza nakładkowa na dwóch implantach, która wymaga mniej podparcia niż pełna odbudowa stała.
Ile trwa leczenie implantologiczne w porównaniu z protezą?
Protezę ruchomą wykonuje się zwykle w kilka wizyt w ciągu paru tygodni. Leczenie na implantach trwa dłużej – od wszczepienia przez gojenie do osadzenia ostatecznej pracy mija zazwyczaj kilka miesięcy. Czas zależy od potrzeby dobudowy kości i indywidualnego gojenia.
Dla kogo jest proteza nakładkowa na implantach?
To dobre rozwiązanie zwłaszcza przy bezzębnej żuchwie i ograniczonym budżecie. Overdenture na dwóch implantach znacznie poprawia stabilność i komfort żucia względem klasycznej protezy, kosztując mniej niż pełna odbudowa stała. Wymaga okresowej wymiany zaczepów i regularnej higieny.
Czy przy implantach potrzebna jest szczególna higiena?
Tak. Wokół implantu może rozwinąć się periimplantitis – zapalenie prowadzące do utraty kości. Dlatego konieczne jest codzienne dokładne czyszczenie okolicy wszczepów i regularne wizyty kontrolne. Trwałość implantów w dużej mierze zależy właśnie od systematycznej higieny i opieki.
Czy protezę trzeba wyjmować na noc?
Zwykle zaleca się wyjmowanie protezy ruchomej na noc, by odciążyć błonę śluzową i dokładnie ją oczyścić poza jamą ustną. Daje to dziąsłom czas na regenerację i ogranicza ryzyko podrażnień oraz infekcji. Szczegółowe zalecenia zależą od rodzaju protezy i ustala je prowadzący gabinet.
Czy implanty są na całe życie?
Implanty potrafią służyć wiele lat, ale nie są rozwiązaniem, które można całkowicie zignorować. Ich trwałość zależy od higieny, regularnych kontroli i czynników takich jak palenie. Przy dobrej opiece rokują bardzo dobrze; zaniedbanie higieny może jednak prowadzić do powikłań. Nie ma gwarancji „na zawsze”.
Co jeśli implant się nie przyjmie?
Brak integracji implantu z kością zdarza się rzadko. Gdy do niego dojdzie, zwykle usuwa się wszczep, kość ma czas na wygojenie, a po pewnym czasie można podjąć ponowną próbę wszczepienia. Postępowanie ustala się indywidualnie w gabinecie po ocenie przyczyny i warunków.
Nie stać mnie teraz na implanty – co mogę zrobić?
Proteza ruchoma jest rozwiązaniem odwracalnym: pozwala przywrócić funkcję i estetykę bez odkładania leczenia. Część planów implantologicznych da się też etapować w czasie. To dobry temat do rozmowy w gabinecie – można zacząć od rozwiązania dostępnego dziś i wrócić do implantów później.
Podsumowanie
W sporze proteza czy implanty nie chodzi o wyłonienie zwycięzcy, lecz o dopasowanie metody do sytuacji. Proteza ruchoma wygrywa dostępnością, niższym kosztem na starcie i krótszym czasem wykonania. Odbudowa na implantach wygrywa stabilnością, komfortem żucia i zachowaniem kości – kosztem większego nakładu i obowiązku starannej higieny. Pomiędzy nimi leży proteza nakładkowa na implantach: rozsądny kompromis, szczególnie w dolnym łuku przy ograniczonym budżecie. U większości pacjentów trafny wybór zapada dopiero po badaniu, które oceni ilość kości, zakres braków i oczekiwania.
Czytaj dalej
• Implantologia w Modern Dental & Orthodontics (Klinika MDO) – oferta i przebieg leczenia
• Implant czy most – co lepsze przy pojedynczym braku
• Ile kosztuje implant zęba w Polsce w 2026 roku
• Ile trwa gojenie po implancie – osteointegracja krok po kroku
• Periimplantitis – zapalenie wokół implantu: objawy i leczenie
Informacja o charakterze treści i odpowiedzialności
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego – nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli odczuwasz dolegliwości, masz wątpliwości albo stoisz przed decyzją dotyczącą leczenia, skonsultuj się z lekarzem dentystą. Opisane metody i przytoczone dane mają charakter ogólny. Wyniki badań naukowych odnoszą się do populacji, a nie do konkretnego pacjenta. Przebieg oraz rezultat terapii zależą od indywidualnej sytuacji klinicznej i mogą się różnić u poszczególnych pacjentów. Żadna informacja zawarta w artykule nie stanowi gwarancji efektu. Treść przygotowano z należytą starannością, na podstawie ogólnodostępnej wiedzy medycznej oraz publikacji naukowych wskazanych w sekcji Źródła. Nie zalecamy podejmowania ani zaniechania jakichkolwiek działań dotyczących zdrowia wyłącznie na podstawie treści tego artykułu, bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.
Źródła
Źródło 1
Linki: https://doi.org/10.1111/clr.13668 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32965052/
Opis: Srinivasan M, Schimmel M, Buser R, Maniewicz S, Herrmann FR, Müller F. „Mandibular two-implant overdentures with CAD-CAM milled bars with distal extensions or retentive anchors: A randomized controlled trial.” Clin Oral Implants Res. 2020;31(12):1207-1222.
Źródło 2
Linki: https://doi.org/10.1111/clr.14065 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37750530/
Opis: Abou-Ayash S, Fonseca M, Pieralli S, Reissmann DR. „Treatment effect of implant-supported fixed complete dentures and implant overdentures on patient-reported outcomes: A systematic review and meta-analysis.” Clin Oral Implants Res. 2023;34 Suppl 26:177-195.
Źródło 3
Linki: https://doi.org/10.1007/s00784-021-04213-y │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34647147/
Opis: Gonçalves GSY, de Magalhães KMF, Rocha EP, Dos Santos PH, Assunção WG. „Oral health-related quality of life and satisfaction in edentulous patients rehabilitated with implant-supported full dentures all-on-four concept: a systematic review.” Clin Oral Investig. 2022;26(1):83-94.
Źródło 4
Linki: https://doi.org/10.1016/j.prosdent.2021.03.006 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33865562/
Opis: Meira IA, Gama LT, Prado-Tozzi DA, Pinheiro MA, Rodrigues Garcia RCM. „Speech in implant-supported and removable complete denture wearers: A systematic review.” J Prosthet Dent. 2022;128(6):1230-1238.
Źródło 5
Linki: https://doi.org/10.1016/j.prosdent.2022.11.013 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36564291/
Opis: Lemos CAA, Verri FR, de Luna Gomes JM, Santiago Junior JF, Miyashita E, Mendonça G, Pellizzer EP. „Survival and prosthetic complications of monolithic ceramic implant-supported single crowns and fixed partial dentures: A systematic review with meta-analysis.” J Prosthet Dent. 2024;132(6):1237-1249.
Źródło 6
Linki: https://doi.org/10.1111/clr.13863 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34642991/
Opis: Pjetursson BE, Sailer I, Latyshev A, Rabel K, Kohal RJ, Karasan D. „A systematic review and meta-analysis evaluating the survival, the failure, and the complication rates of veneered and monolithic all-ceramic implant-supported single crowns.” Clin Oral Implants Res. 2021;32 Suppl 21:254-288.
Źródło 7
Linki: https://doi.org/10.1111/clr.14066 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36939434/
Opis: Reis INRD, do Amaral GCLS, Hassan MA, Villar CC, Romito GA, Spin-Neto R, Pannuti CM. „The influence of smoking on the incidence of peri-implantitis: A systematic review and meta-analysis.” Clin Oral Implants Res. 2023;34(6):543-554.
Źródło 8
Linki: https://doi.org/10.1111/jcpe.13823 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37271498/
Opis: Herrera D, Berglundh T, Schwarz F, Chapple I, Jepsen S, Sculean A, Kebschull M, Papapanou PN, Tonetti MS, Sanz M. „Prevention and treatment of peri-implant diseases – The EFP S3 level clinical practice guideline.” J Clin Periodontol. 2023;50 Suppl 26:4-76.