Pacjent po pięćdziesiątce siada w fotelu i mówi zdanie, które w gabinecie protetycznym powraca regularnie: „Straciłem dwa zęby z boku, proszę o zwykłą protezę, taką tańszą”. Z jego perspektywy to wybór między dwiema kwotami. Z perspektywy protetyki to wybór między dwoma sposobami przenoszenia sił żucia: proteza akrylowa opiera się na błonie śluzowej, a proteza szkieletowa — na własnych zębach pacjenta.
Ta różnica jest mechaniczna i pociąga za sobą wszystkie pozostałe: rozmiar płyty, komfort, mowę, tempo zaniku kości i żywotność pracy. Poniżej rozkładamy ją na czynniki pierwsze, a potem prowadzimy przez to, co dzieje się dalej — od pierwszej wizyty do pierwszych tygodni z gotową protezą.
Na czym opiera się proteza — błona śluzowa czy własne zęby
Najważniejsze pytanie nie brzmi „z czego jest zrobiona proteza”, tylko „co przejmuje siłę przy gryzieniu”. Odpowiedzi są trzy.
Podparcie śluzówkowe. Siła żucia idzie na błonę śluzową i leżącą pod nią kość zębodołową — w szczęce jest to wyrostek zębodołowy, w żuchwie część zębodołowa. Błona śluzowa jest miękka i ściśliwa — pod naciskiem ugina się, a proteza osiada. To model pracy protezy akrylowej.
Podparcie ozębnowe. Siła trafia na zęby własne przez ozębną (więzadło zawieszające ząb w zębodole), która amortyzuje nacisk i zawiera receptory czucia. Uzupełnienie oparte w ten sposób prawie nie osiada.
Podparcie mieszane. Siła rozkłada się na jedno i drugie — to model typowej protezy szkieletowej, zwłaszcza w brakach skrzydłowych, gdzie za luką nie ma już własnego zęba.
Konsekwencja jest praktyczna. Uzupełnienie oparte na dziąśle musi mieć dużą powierzchnię — stąd rozległa płyta akrylowa. Oparte na zębach może być małe, bo siłę przejmują punktowo filary. Dlatego proteza szkieletowa mniej ingeruje w mowę i smak, a nie dlatego, że jest „nowocześniejsza”.
Proteza akrylowa — budowa, wskazania i ograniczenia
Proteza akrylowa to płyta z tworzywa akrylowego (PMMA) z osadzonymi zębami sztucznymi, utrzymywana klamrami z giętego drutu. Pokrywa podniebienie lub rozległy obszar dziąsła, bo tylko tak rozłoży siłę żucia dostatecznie szeroko.
Ograniczenia wynikają wprost z mechaniki. Płyta osiada przy nagryzaniu, więc obrzeża potrafią wrzynać się w dziąsło i powodować nawracające otarcia. Pokrycie podniebienia zmienia odbieranie temperatury i smaku, a w pierwszych tygodniach — także mowę. Klamry z drutu bywają odginane i wymagają aktywacji.
Byłoby jednak błędem czytać to jako „proteza akrylowa jest gorsza”. Bywa wyborem właściwym:
- Uzupełnienie natychmiastowe po ekstrakcjach. Kształt kości zmienia się wtedy szybko, a akryl łatwo skorygować i podścielić.
- Okres przejściowy przed implantami lub pracą stałą. Uzupełnienie tymczasowe ma przetrwać kilkanaście miesięcy, a nie dekadę.
- Niepewne rokowanie zębów pozostałych. Do protezy akrylowej można dostawić ząb, do odlewanego szkieletu praktycznie nie.
Proteza szkieletowa — metalowy szkielet i elementy utrzymujące
Proteza szkieletowa opiera się na odlewanym szkielecie ze stopu chromowo-kobaltowego albo z tytanu. Łącznik główny (duży łącznik) to belka biegnąca w poprzek podniebienia — jako płyta lub przerzut podniebienny — albo podjęzykowo w żuchwie; łączy obie strony w sztywną całość. Podparcia okluzyjne to niewielkie występy oparte na powierzchniach żujących filarów — przekazują siłę na ozębną i zapobiegają osiadaniu; bez nich konstrukcja traci główną przewagę. Elementy utrzymujące — klamry, zatrzaski, zasuwy lub korony teleskopowe — trzymają pracę na miejscu. Siodła z akrylem i zębami odbudowują braki.
Efekt widać w codziennym użytkowaniu: uzupełnienie jest mniejsze, sztywne, stabilne przy gryzieniu i pozostawia większą część podniebienia wolną. Metaanaliza badań nad jakością życia wskazuje, że w pierwszych sześciu miesiącach po zaopatrzeniu protezą częściową pacjenci oceniają swoje funkcjonowanie lepiej niż przed leczeniem. Autorzy zaznaczają jednak, że pewność tego wniosku jest bardzo niska, a efekt po roku pozostaje nierozstrzygnięty.
Cena tej przewagi jest realna: proteza szkieletowa obciąża zęby filarowe — ząb, który pracował sam na siebie, zaczyna pracować także za brakujących sąsiadów. W obserwacji trwającej ponad dziesięć lat przetrwało blisko dziewięć na dziesięć zębów filarowych. Z ich losem wiązały się trzy czynniki: leczenie kanałowe zęba, pięcioletnia zmiana proporcji korony do korzenia i zmiana gęstości kości po stronie luki.
W codziennej praktyce klinicznej w Modern Dental & Orthodontics (Klinika MDO) spotykamy się z tym, że rozmowa o „tańszej protezie” zaczyna się od kwoty, a powinna zaczynać się od stanu zębów filarowych — bo to on, a nie budżet, przesądza o wykonalności.
Co robi się z zębami filarowymi — i czy to boli
To pytanie pada regularnie: „czy będziecie mi szlifować zdrowe zęby”. Odpowiedź zależy od elementu utrzymującego.
Przy klamrach lanych ingerencja jest niewielka. Ząb filarowy wymaga płytkiego zagłębienia na powierzchni żującej — to łoże podparcia okluzyjnego. Opracowanie mieści się zwykle w grubości szkliwa, nie sięga miazgi i najczęściej nie wymaga znieczulenia — jest jednak trwałe: usuniętego szkliwa nie da się odtworzyć.
Przy zatrzaskach i zasuwach ingerencja jest większa. Filar trzeba oszlifować pod koronę protetyczną, w znieczuleniu miejscowym, a jeśli ząb był leczony kanałowo — czasem wzmocnić wkładem. To decyzja nieodwracalna, warta podjęcia dla konkretnej korzyści estetycznej, a nie „na wszelki wypadek”. Znieczulenie znosi ból podczas zabiegu; dyskomfortem bywa raczej nadwrażliwość na zimno przez kilka dni po szlifowaniu. Ząb po leczeniu kanałowym może pełnić rolę filaru, ale rokuje gorzej niż ząb żywy — wymaga szczelnej odbudowy i częstszej kontroli.
Klamry, zatrzaski i zasuwy — co widać w uśmiechu
Najczęstsza obawa przed protezą szkieletową dotyczy metalu widocznego przy uśmiechu. Klamra obejmuje ząb filarowy i jeśli filar stoi w strefie estetycznej, bywa widoczna. Rozwiązania są trzy.
Klamry lane to standard — trwałe, precyzyjne, bez szlifowania pod korony. Ich widoczność zależy od położenia filaru i linii uśmiechu; przy filarach w odcinku bocznym często nie widać ich wcale. Zatrzaski ukrywają element utrzymujący w koronie na filarze, więc metalu nie widać z zewnątrz. Zasuwy dają połączenie jeszcze sztywniejsze, ale również wymagają koron i okresowej wymiany zużywających się elementów.
Osobną kategorią są protezy z tworzywa termoplastycznego, opisywane w internecie jako proteza szkieletowa elastyczna. Występują w dwóch odmianach: elastycznej, bez metalowego szkieletu i bez podparć okluzyjnych — to mechanicznie uzupełnienie osiadające — oraz sztywnej, z metalowym szkieletem, w której niewidoczne są jedynie klamry. Tylko ta druga zachowuje mechanikę protezy szkieletowej. W badaniu z randomizacją, w którym ci sami pacjenci użytkowali kolejno protezę z klamrami metalowymi i z tworzywa termoplastycznego, stan przyzębia filarów nie pogorszył się przy żadnym z nich, a autorzy konkludują, że wpływ protezy z tworzywa na przyzębie był w tym okresie ograniczony. Trzy miesiące to jednak za mało, by orzekać o użytkowaniu wieloletnim.
Porównanie w siedmiu wymiarach
| Wymiar | Proteza akrylowa | Proteza szkieletowa |
| Co przenosi siły żucia | Błona śluzowa i kość zębodołowa | Zęby filarowe + częściowo kość |
| Wpływ na zanik kości | Większy — nacisk działa wprost na podłoże | Mniejszy przy filarach, obecny w siodłach |
| Rozmiar i pokrycie podniebienia | Rozległa płyta, zwykle pełne pokrycie | Wąski łącznik metalowy, podniebienie w dużej części wolne |
| Estetyka elementów utrzymujących | Klamry z drutu, często widoczne | Klamry lane, w strefie estetycznej zatrzaski lub zasuwy |
| Komfort i mowa | Dłuższa adaptacja, wyraźny wpływ na mowę i smak | Krótsza adaptacja, mniejszy wpływ na mowę |
| Wymagania wobec filarów | Niskie | Wysokie: stabilne filary, zdrowe przyzębie |
| Typowa żywotność | Krótsza; częste podścielenia i naprawy | Dłuższa przy dobrej higienie |
Kiedy proteza szkieletowa nie wchodzi w grę
Flaga 1 — za mało zębów filarowych. Szkielet potrzebuje kilku punktów podparcia w obu odcinkach łuku. Dwa zęby obok siebie nie utworzą stabilnej konstrukcji.
Flaga 2 — zęby filarowe z chorobą przyzębia. Ruchomość, głębokie kieszonki i zaawansowany zanik kości oznaczają, że dodatkowe obciążenie przyspieszy utratę zęba. Najpierw leczenie przyzębia, potem decyzja protetyczna.
Flaga 3 — brak filarów po przeciwnej stronie łuku. Jednostronny brak sam w sobie nie jest przeciwwskazaniem: łącznik główny przenosi wtedy część sił na drugą stronę. Problem zaczyna się, gdy po tamtej stronie nie ma czego obciążyć — proteza jednostronna, bez połączenia poprzecznego, przechyla się i przeciąża filary.
Flaga 4 — brak możliwości utrzymania higieny. Elementy utrzymujące gromadzą płytkę wokół filarów. Jeśli pacjent nie będzie w stanie ich oczyszczać, proteza szkieletowa stanie się zagrożeniem dla zębów, które miała chronić.
Od pierwszej wizyty do gotowej protezy — ile to trwa
Proteza szkieletowa nie powstaje na jednej wizycie. Typowy przebieg:
| Etap | Co się dzieje | Kiedy |
| Konsultacja i diagnostyka | Badanie, zdjęcie rentgenowskie, ocena przyzębia i filarów, plan leczenia | Wizyta 1 |
| Przygotowanie jamy ustnej | Leczenie próchnicy i przyzębia, higienizacja, ekstrakcje, korony na filarach | Tygodnie do miesięcy |
| Wyciski i project | Wyciski lub skan, analiza w paralelometrze, projekt podparć i klamer | Wizyta 2 |
| Przymiarki | Dopasowanie szkieletu, ustalenie zwarcia, ocena wyglądu i mowy na wosku | Wizyty 3–4 |
| Oddanie pracy | Osadzenie protezy, instruktaż zakładania i higieny | Wizyta 5 |
| Korekty | Zniesienie miejsc ucisku | 1–3 wizyty w ciągu miesiąca |
O całkowitym czasie leczenia decyduje etap przygotowawczy. Osobna sprawa to czekanie po usunięciu zęba — kość zębodołowa zmienia kształt najszybciej w pierwszych tygodniach po ekstrakcji, więc pracę docelową planuje się zwykle po kilku miesiącach gojenia. Na ten czas stosuje się uzupełnienie tymczasowe — to jeden z momentów, w których proteza akrylowa jest właściwa.
Pierwsze tygodnie z protezą — czego się spodziewać
Nawet idealnie wykonana praca wymaga docierania. Warto wiedzieć, co jest normą, a co sygnałem alarmowym.
Otarcia i wizyty korekcyjne. W pierwszych dobach niemal zawsze pojawiają się miejsca ucisku. Ich zniesienie to rutynowa czynność lekarska, zwykle podczas jednej lub kilku wizyt w pierwszym miesiącu. Wskazówka praktyczna: protezę trzeba nosić kilka godzin przed taką wizytą, bo dopiero wtedy miejsce ucisku jest widoczne. Samodzielne dopiłowywanie w domu niszczy dopasowanie.
Mowa i jedzenie. Zmieniona wymowa głosek syczących w pierwszych dniach jest typowa; pomaga czytanie na głos, a u większości pacjentów mowa wraca do normy w ciągu jednego–dwóch tygodni. Jedzenie zaczyna się od pokarmów miękkich, krojonych na małe kęsy i gryzionych po obu stronach jednocześnie. Twarde skórki i kleiste słodycze zostawia się na później.
Kiedy zgłosić się poza planem. Ból nieustępujący mimo korekt, owrzodzenie utrzymujące się dłużej niż dwa tygodnie, obrzęk, gorączka, rozchwianie filaru albo pęknięcie protezy wymagają wizyty, a nie przeczekania.
Co proteza ruchoma robi z kością — uczciwie o resorpcji
Kiedy ząb zostaje usunięty, kość w tym miejscu traci funkcję i stopniowo zanika — to resorpcja. Największe zmiany zachodzą w pierwszym roku po ekstrakcji, potem tempo maleje, ale nie zatrzymuje się całkowicie.
Proteza ruchoma tego procesu nie powstrzymuje. Uzupełnienie osiadające przenosi nacisk wprost na błonę śluzową i kość pod nią, a takie obciążenie — w przeciwieństwie do siły przenoszonej przez ozębną — sprzyja zanikowi zamiast stymulować kość. W tomograficznym porównaniu żuchw u osób z brakami po jednej stronie ubytek kości był u użytkowników protez wyraźnie większy niż u osób, które protez nie nosiły. Było to badanie obserwacyjne — pokazuje współwystępowanie, nie dowodzi przyczyny. Skutki widać po kilku latach: praca zaczyna się chwiać, bo podłoże się zmieniło. Odpowiedzią jest podścielenie.
Czy proteza szkieletowa rozwiązuje ten problem? Częściowo. Tam, gdzie siła idzie przez podparcia na zęby filarowe, zanik jest wolniejszy; w siodłach skrzydłowych sytuacja nie różni się istotnie od protezy akrylowej. Mechanikę obciążenia zmienia dopiero oparcie pracy na implantach — warto więc rozważyć protezę na implantach typu overdenture albo porównać protezę ruchomą z leczeniem implantologicznym.
Higiena, przeglądy i koszty w czasie
Trwałość protezy szkieletowej zależy mniej od jakości wykonania, a bardziej od tego, co dzieje się z filarami przez kolejne lata. W analizie obejmującej ponad osiemset protez z metalowym szkieletem po pięciu latach użytkowania w ustach pozostawały mniej więcej trzy na cztery, a po dziesięciu — mniej więcej co druga. O niepowodzeniu decydowało nie zużycie metalu: ponad dziewięć na dziesięć protez wymagało wymiany z powodu utraty zęba filarowego. Pękanie klamer i próchnica filarów to bieżące naprawy, które jednak często poprzedzają utratę filaru.
Sam typ protezy przesuwa przy tym ryzyko, zamiast je usuwać. W rocznej obserwacji wokół filarów objętych klamrami metalowymi odkładało się więcej płytki, a u użytkowników protez akrylowych częściej krwawiły dziąsła; autorzy podsumowali jednak, że po roku żadna nie wypadła istotnie gorzej. Obie wymagają higieny — w innych punktach.
Proteza wychodzi z ust do czyszczenia. Szczotkowanie zębów z założoną protezą nie oczyszcza powierzchni styku. Myje się ją osobno, szczoteczką do protez i środkiem bez właściwości ściernych — pasta rysuje akryl.
Zęby filarowe wymagają osobnej uwagi. Miejsce, w którym klamra obejmuje ząb, gromadzi płytkę szczególnie łatwo. Szczoteczki międzyzębowe i nitkowanie nie są tu opcją dodatkową.
Uzupełnienie generuje koszty także po oddaniu. Podścielenia w miarę zaniku kości, naprawy pękniętych klamer, wymiana zużytych elementów ciernych — to normalne pozycje w cyklu życia protezy ruchomej. Prowadząc leczenie pacjentów w naszym gabinecie na warszawskiej Woli, zwracamy szczególną uwagę na te punkty kontrolne — wychwycenie problemu na przeglądzie jest prostsze niż odbudowa po utracie filaru.
Wątpliwości rozstrzyga badanie kliniczne — zakres leczenia protetycznego opisujemy na stronie protetyki stomatologicznej w Warszawie, a porównanie z pracą stałą w tekście o rodzajach mostów zębowych.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje proteza szkieletowa?
Wycena zależy od liczby braków, rodzaju elementów utrzymujących (klamry są prostsze niż zatrzaski i zasuwy), konieczności wykonania koron na filarach oraz stopu użytego na szkielet. Dlatego cenę podaje się po badaniu i ustaleniu planu leczenia. Aktualne widełki znajdziesz w cenniku kliniki.
Ile trwa wykonanie protezy szkieletowej?
Sama część protetyczna to zwykle cztery–pięć wizyt w odstępach jedno- lub dwutygodniowych: wyciski, przymiarka szkieletu, przymiarka zębów w wosku i oddanie pracy — łącznie kilka tygodni. Trudniejszy do przewidzenia jest etap przygotowawczy — leczenie próchnicy, przyzębia czy ekstrakcje potrafią wydłużyć całość o kolejne tygodnie, a nawet miesiące.
Czy da się jeść wszystko?
Po okresie adaptacji większość pacjentów wraca do zwykłej diety, choć odgryzanie twardych pokarmów przednimi zębami i jedzenie kleistych słodyczy pozostaje trudniejsze. Na początku obowiązują małe kęsy, pokarmy miękkie i gryzienie po obu stronach jednocześnie — to stabilizuje protezę i skraca docieranie.
Czy proteza szkieletowa niszczy zęby filarowe?
Sama konstrukcja ich nie niszczy, ale je obciąża. Ryzyko rośnie przy nieleczonym zapaleniu przyzębia, niedostatecznej higienie wokół klamer i braku kontroli. Na rokowanie filaru wpływają przede wszystkim zmiany kości wokół korzenia oraz to, czy ząb był leczony kanałowo. W obserwacjach z regularną opieką periodontologiczną po dziesięciu latach służyło nadal blisko dziewięć filarów na dziesięć.
Ile wytrzyma proteza szkieletowa?
Metalowy szkielet jest trwały, natomiast żywotność całego uzupełnienia wyznacza stan zębów filarowych i podłoża. W dużych obserwacjach klinicznych po pięciu latach w użyciu pozostawała większość protez szkieletowych, a po dziesięciu — mniej więcej połowa, zwykle po drodze kilkakrotnie naprawianych i podścielanych.
Co się stanie, jeśli stracę kolejny ząb?
Zależy od tego, który to ząb. Utratę zęba spoza układu filarów da się często rozwiązać dostawieniem zęba do siodła. Utrata filaru zmienia rozkład sił i zwykle oznacza przebudowę albo nową pracę — dlatego zęby filarowe obejmuje się szczególnym nadzorem podczas przeglądów.
Czy protezę zdejmuje się na noc?
W większości sytuacji tak. Nocna przerwa odciąża błonę śluzową i zmniejsza ryzyko stanu zapalnego podłoża protetycznego, a proteza pozostaje w tym czasie oczyszczona i przechowywana w pojemniku, zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego. Bywają wyjątki od tej zasady, na przykład bezpośrednio po ekstrakcjach zębów.
Proteza szkieletowa górna czy dolna — która trudniejsza w adaptacji?
Górna zwykle trzyma lepiej, bo podniebienie daje dużą powierzchnię podparcia, ale mocniej wpływa na mowę i odbieranie smaku. Dolna bywa trudniejsza mechanicznie: mniejsza powierzchnia podłoża oraz ruchy języka i mięśni dna jamy ustnej ograniczają jej stabilność, zwłaszcza w pierwszych tygodniach użytkowania.
Podsumowanie
Wybór między protezą akrylową a szkieletową to nie wybór między gorszym a lepszym wykonaniem, tylko między dwoma sposobami przenoszenia sił żucia. Proteza akrylowa opiera się na błonie śluzowej: osiada i mocniej obciąża kość, ale pozostaje właściwa tam, gdzie sytuacja jest przejściowa albo rokowanie zębów niepewne. Proteza szkieletowa przenosi obciążenie na zęby filarowe: jest stabilniejsza, wymaga jednak zdrowego przyzębia i konsekwentnej higieny. Decyzja zależy od liczby i stanu zębów własnych, a nie od różnicy w cenie.
Czytaj dalej
- Protetyka stomatologiczna w Warszawie — zakres leczenia
- Proteza czy implanty — jak podjąć decyzję
- Proteza na implantach (overdenture) — dla kogo jest rozwiązaniem
- Rodzaje mostów zębowych — kiedy most zamiast protezy ruchomej
- Korona na implancie a korona na własnym zębie — czym się różnią
Informacja o charakterze treści i odpowiedzialności
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego — nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli odczuwasz dolegliwości, masz wątpliwości albo stoisz przed decyzją dotyczącą leczenia, skonsultuj się z lekarzem dentystą. Opisane metody i przytoczone dane mają charakter ogólny. Wyniki badań naukowych odnoszą się do populacji, a nie do konkretnego pacjenta. Przebieg oraz rezultat terapii zależą od indywidualnej sytuacji klinicznej i mogą się różnić u poszczególnych pacjentów. Żadna informacja zawarta w artykule nie stanowi gwarancji efektu. Treść przygotowano z należytą starannością, na podstawie ogólnodostępnej wiedzy medycznej oraz publikacji naukowych wskazanych w sekcji Źródła. Nie zalecamy podejmowania ani zaniechania jakichkolwiek działań dotyczących zdrowia wyłącznie na podstawie treści tego artykułu, bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.
Źródła
Źródło 1
Linki:
https://doi.org/10.1002/cre2.738
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37070360
Opis: Bukleta MS, Selmani M, Bukleta D. „Comparison of the impact of two types of removable partial dentures on the periodontal health of the remaining teeth: A prospective clinical study.” Clinical and Experimental Dental Research. 2023;9(4):557-567.
Źródło 2
Linki:
https://doi.org/10.2186/jpr.JPR_D_22_00034
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36418082
Opis: Watanabe C, Wada J, Mizutani K, Nagayama T, Uchida H, Shibata Y, Wakabayashi N. „Radiographic predictive factors for 10-year survival of removable partial denture abutment teeth: Alveolar bone level and density.” Journal of Prosthodontic Research. 2023;67(3):437-443.
Źródło 3
Linki:
https://doi.org/10.2186/jpr.JPR_D_20_00317
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34176847
Opis: Fueki K, Inamochi Y, Yoshida-Kohno E, Wakabayashi N. „Short-term effect of thermoplastic resin removable partial dentures on periodontal health: A randomized cross-over trial.” Journal of Prosthodontic Research. 2022;66(1):167-175.
Źródło 4
Linki:
https://doi.org/10.1016/j.jdent.2022.104351
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36280004
Opis: Choong EKM, Shu X, Leung KCM, Lo ECM. „Oral health-related quality of life (OHRQoL) after rehabilitation with removable partial dentures (RPDs): A systematic review and meta-analysis.” Journal of Dentistry. 2022;127:104351.
Źródło 5
Linki:
https://doi.org/10.3290/j.qi.b5566187
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38985439
Opis: Brandt S, Winter A, Lauer HC, Romanos G, et al. „Retrospective clinical study of 842 clasp-retained removable partial dentures with a metal framework: survival, maintenance needs, and biologic findings.” Quintessence International. 2024;55(9):704-711.
Źródło 6
Linki:
https://doi.org/10.1111/j.1532-849X.2012.00877.x
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22672734
Opis: Ozan O, Orhan K, Aksoy S, Icen M, Bilecenoglu B, Sakul BU. „The Effect of Removable Partial Dentures on Alveolar Bone Resorption: A Retrospective Study with Cone-Beam Computed Tomography.” Journal of Prosthodontics. 2013;22(1):42-48.