Czy można zrobić licówki przy braku zębów bocznych?

Najważniejsze w skrócie

  • Licówki przy braku zębów bocznych są możliwe, ale zwykle dopiero po uzupełnieniu braków z tyłu. Bez tego zęby przednie przejmują część pracy bocznych, a duży nacisk szkodzi licówkom najbardziej.
  • Licówki bywają możliwe bez czekania na uzupełnienie, gdy osobie w średnim lub starszym wieku brakuje tylko szóstek i siódemek, a zgryz jest stabilny. Lekarz sprawdza też, czy zaciskasz zęby.
  • Z implantami całe leczenie trwa zwykle od kilku miesięcy do ponad roku. Jeśli chcesz szybko poprawić wygląd przednich zębów, powiedz o tym na konsultacji: można to zrobić tymczasowo.
  • Jeśli przednie zęby zaczęły się rozsuwać albo wysuwać, licówki tego nie zatrzymają. Najpierw lekarz leczy dziąsła i uzupełnia braki z tyłu.
  • Jeśli zaciskasz albo zgrzytasz zębami, po leczeniu lekarz zwykle zaleci szynę na noc, która chroni licówki.

Skonsultuj swój przypadek z ekspertem i poznaj plan leczenia

Dlaczego zęby przednie są bardziej obciążone, gdy brakuje bocznych

Gdy z tyłu brakuje zębów, zęby przednie częściej stykają się przy zagryzaniu i przejmują część pracy bocznych. Zęby boczne, czyli czwórki, piątki, szóstki i siódemki, przyjmują przy zagryzaniu największy nacisk. Zgryz, czyli to, jak zęby górne i dolne zamykają się ze sobą, opiera się głównie na nich.

Gdy starszym osobom brakuje tylko szóstek i siódemek, a dziąsła są zdrowe, zgryz zwykle się przystosowuje, ale zęby przednie pracują więcej. Inaczej bywa przy chorym przyzębiu, czyli dziąsłach i kości, które trzymają zęby. Przy zaawansowanym zapaleniu przyzębia zęby przednie pod większym naciskiem mogą się rozchodzić i wysuwać, a zgryz może się obniżać, czyli szczęki przy zagryzaniu zbliżają się do siebie.

Jeśli brakuje ci zębów z tyłu, a chcesz poprawić wygląd przednich, zacznij od konsultacji. Lekarz planuje na niej leczenie protetyczne, czyli uzupełnienie braków z tyłu, razem z licówkami albo koronami z przodu. Gdy zęby przednie są już wyraźnie starte, plan często obejmuje rekonstrukcję startych zębów i ocenę wysokości zgryzu, czyli odległości między szczękami, gdy zęby się stykają.

Co się dzieje z licówkami przy braku zębów z tyłu

Przy brakach z tyłu zęby przednie przyjmują więcej nacisku, a licówkom najbardziej szkodzą właśnie duże siły, zwłaszcza w nocy, przy zaciskaniu i zgrzytaniu zębami. Taki nacisk grozi głównie odpryskiem albo pęknięciem porcelany i odklejeniem licówki. Nie wiadomo dokładnie, jak długo służą licówki przy brakach zębów z tyłu. Dlatego lekarz woli przykleić licówki wtedy, gdy zęby boczne znowu przejmują swoją część nacisku.

Licówka to cienka nakładka z porcelany albo z kompozytu, czyli materiału w kolorze zęba, przyklejana na przednią powierzchnię zęba. W dobrych warunkach licówki porcelanowe służą długo: po około 10 latach w ustach jest mniej więcej 96 na 100 z nich. Ten wynik dotyczy jednak głównie osób, które nie zgrzytają ani nie zaciskają zębów.

Na trwałość wpływa też ząb pod licówką. Licówki na zdrowym szkliwie prawie nigdy nie wymagały poprawek, a na zębach z wcześniejszymi wypełnieniami wymagały ich wyraźnie częściej. Przy brakach z tyłu i dużych starych wypełnieniach z przodu lekarz bierze pod uwagę oba ryzyka naraz i czasem proponuje koronę zamiast licówki.

Kolejność leczenia przy brakach zębowych z tyłu i czas każdego etapu

Zanim zacznie się właściwy plan, lekarz prowadzi leczenie przed licówkami lub bondingiem: leczy ból, próchnicę i chore dziąsła, bo licówki wymagają zdrowych zębów i dziąseł. Potem leczenie ma zwykle sześć etapów, a jego długość zależy głównie od tego, czym lekarz uzupełnia braki z tyłu:

  1. Diagnostyka i model zgryzu – kilka wizyt w ciągu kilku tygodni. Lekarz robi zdjęcia, skan zębów i modele, sprawdza, jak zęby się stykają i czy któryś nie wysunął się w lukę. Przed implantem zleca tomografię, czyli trójwymiarowe zdjęcie kości.
  2. Uzupełnienie braków z tyłu – od kilku tygodni do roku, a czasem dłużej. Implant zrasta się z kością zwykle przez 3 do 6 miesięcy, a koronę zakłada się po tym czasie. Jeśli kości jest za mało, jej dobudowanie wydłuża leczenie o kilka miesięcy. Most na własnych zębach albo proteza częściowa powstają w kilka tygodni.

Jeśli ząb z tyłu trzeba dopiero usunąć, implant wszczepia się czasem od razu, czasem po kilku tygodniach, a czasem dopiero po pełnym wygojeniu kości, ponad pół roku po usunięciu. Termin zależy głównie od ilości kości i od stanu zapalnego w miejscu po zębie. Na czas gojenia implantu lukę może wypełniać uzupełnienie tymczasowe.

  1. Sprawdzenie zgryzu – zwykle kilka tygodni. Lekarz ustawia korony na implantach albo zęby protezy tak, żeby stykały się z zębami przeciwnymi, czyli tymi w drugiej szczęce, razem z resztą zębów. Gdy plan zmienia wysokość zgryzu, lekarz zwykle sprawdza ją najpierw na koronach tymczasowych, czasem przez kilka miesięcy.
  2. Próba nowego uśmiechu – 1–2 wizyty. Lekarz projektuje kształt zębów na modelu i przenosi go do ust jako nakładkę z materiału tymczasowego. Widzisz długość i kształt zębów, zanim cokolwiek zostanie oszlifowane, i możesz poprosić o zmiany.
  3. Licówki albo korony z przodu – kilka tygodni, zwykle 2–3 wizyty. Wszystkie licówki z jednego planu wykonuje się w tym samym czasie, żeby kolor i kształt były zgodne.
  4. Szyna na noc – 1–2 wizyty po zakończeniu leczenia, jeśli lekarz ją zaleci.

Z implantami cały plan trwa zwykle od kilku miesięcy do ponad roku, z mostem albo protezą krócej. Most zwykle wymaga oszlifowania zębów po obu stronach luki, a implant nie. To jedna z głównych różnic, gdy wybierasz implant czy most przy brakującym zębie.

Korony z przodu a braki z tyłu

Korona na zębie przednim przejmuje przy brakach z tyłu ten sam dodatkowy nacisk co licówka, dlatego jej miejsce w planie jest takie samo: po uzupełnieniu braków z tyłu. Wymaga ona oszlifowania większej części zęba niż licówka, więc lekarz zakłada ją zamiast licówki wtedy, gdy ząb przedni jest bardziej zniszczony, na przykład dużym ubytkiem.

Kiedy leczenie z tyłu i z przodu da się prowadzić równolegle

Część leczenia z tyłu i z przodu można prowadzić w tym samym czasie. Zwykle dotyczy to okresu, w którym implanty zrastają się z kością. Lekarz może wtedy:

  • dokończyć leczenie dziąseł i próchnicy;
  • wybielić zęby, jeśli wybielanie jest w planie, zanim powstaną korony na implantach;
  • przygotować projekt i próbę nowego uśmiechu.

Kiedy licówki można zrobić bez czekania na uzupełnienie braków z tyłu

Kolejność może być inna, gdy z tyłu brakuje tylko trzonowców, czyli szóstek i siódemek, a czwórki i piątki po obu stronach są na miejscu i stykają się z zębami przeciwnymi. U osób w średnim i starszym wieku taki krótszy rząd zębów często wystarcza do jedzenia. Gdy trzonowców brakowało w jednej szczęce, przez 15 lat krótszy rząd zębów i proteza, która je uzupełniała, podobnie często wymagały u nich zmian w leczeniu.

W takiej sytuacji lekarz może zaplanować licówki przy braku zębów trzonowych bez czekania na ich uzupełnienie, jeśli zgryz jest stabilny, a ty nie zaciskasz zębów. Nawet wtedy lekarz sprawdza lukę przy kontrolach. Ząb, który nie ma już pary w drugiej szczęce, zwykle powoli się wysuwa, a zęby obok luki przechylają się w jej stronę. Utrudnia to później zarówno uzupełnienie braku, jak i dopasowanie zgryzu do licówek.

Gdy brakuje czwórek albo piątek, luka jest często widoczna przy szerokim uśmiechu. Uzupełnienie tych zębów i licówki projektuje się wtedy razem, bo kolor i kształt korony na implancie albo mostu muszą pasować do licówek. Taki brak zwykle uzupełnia się przed licówkami, a nie równolegle z ich przyklejaniem.

Gdy zęby przednie zaczęły się rozsuwać

Jeśli zęby przednie już się rozsunęły albo wysunęły, licówki nie zatrzymają tego ruchu. Najpierw lekarz leczy przyzębie i przywraca podparcie z tyłu, a dopiero potem ocenia, czy szpary między zębami da się zamknąć i czy wystarczą do tego licówki. Licówka przyklejona na ząb, który nadal się przesuwa, z czasem przestaje pasować do sąsiednich.

Licówki a zgryz po zakończeniu leczenia: jak chronić efekt

Licówki najbardziej obciąża zaciskanie i zgrzytanie zębami, zwłaszcza w nocy. U osób, które to robią, lekarz zwykle zaleca szynę na noc, czyli cienką nakładkę z tworzywa, która przejmuje nacisk. Szyna nie leczy przyczyny zgrzytania, ale chroni licówki i korony. Wiele wskazuje, że ta ochrona ma znaczenie. U osób zgrzytających zębami, które nosiły szynę, po 7 latach w ustach było mniej więcej 9 na 10 licówek, a u tych, które jej nie nosiły, około 6 na 10.

O zgrzytaniu często świadczą starte brzegi zębów, poranny ból mięśni twarzy albo uwagi osoby, z którą śpisz. Jeśli zgrzytasz zębami już dziś, ochrona licówek i koron przy zgrzytaniu zaczyna się jeszcze przed ich wykonaniem: lekarz zaleca szynę i ocenia, jak mocno zaciskasz zęby. Po przyklejeniu licówek lekarz zwykle wykonuje nową szynę, dopasowaną do nich. Szynę zakłada się co noc, a jeśli pęknie albo przestanie dobrze przylegać, zgłoś się z nią bez czekania na kontrolę.

Zgryz zmienia się z latami także po leczeniu. Przy kontrolach lekarz sprawdza, czy licówki nie stykają się z dolnymi zębami jako pierwsze i czy korony z tyłu nadal przejmują swoją część nacisku. Drobna korekta zajmuje zwykle kilka minut.

Jeśli licówka się odklei albo odpryśnie z niej kawałek, zachowaj licówkę albo odłamek i zgłoś się w ciągu kilku dni. Do tego czasu nie odgryzaj nic tym zębem.

Co zrobić, jeśli chcesz szybko poprawić wygląd przednich zębów

Jeśli zależy ci na szybkiej poprawie wyglądu, powiedz o tym na pierwszej konsultacji. Lekarz może poprawić wygląd przednich zębów tymczasowo, na czas uzupełniania braków z tyłu, a licówki ostateczne zaplanować na koniec. Zapytaj też, ile potrwa etap z implantami, bo od niego zależy, jak długo będziesz nosić rozwiązanie tymczasowe.

Najczęstsze pytania

Czy proteza z tyłu wystarczy jako podparcie dla licówek?

Może wystarczyć, jeśli dobrze przylega i nosisz ją w ciągu dnia. W badaniu na modelu szczęk proteza częściowa zmniejszała nacisk na zęby przednie. Lekarz sprawdza, czy przy zagryzaniu sztuczne zęby boczne stykają się tak samo jak własne. Proteza sprzyja osadzaniu się płytki nazębnej, dlatego wymaga starannego czyszczenia. Protezę zwykle zdejmuje się na noc, więc przy zgrzytaniu nocnym licówki chroni szyna.

Czy brak jednego zęba z tyłu też ma znaczenie dla licówek?

Ma znaczenie, ale zwykle mniejsze niż brak kilku zębów. W badaniu na modelu szczęk nacisk na górne zęby przednie rósł tym bardziej, im mniej zostawało dolnych zębów bocznych. Gdy brakuje jednego zęba, a pozostałe boczne stykają się, podparcie z tyłu zwykle zostaje. Lekarz sprawdza, czy ząb naprzeciw luki się nie wysuwa, a brak czwórki albo piątki projektuje razem z licówkami.

Czy przed licówkami i koronami można wybielić zęby?

Wybielanie, jeśli jest w planie, robi się przed licówkami i koronami, także tymi na implantach z tyłu, ale dopiero po leczeniu próchnicy i chorych dziąseł. Porcelana się nie wybiela, więc lekarz dobiera kolor licówek i koron do zębów po wybielaniu. Licówki wykonuje się zwykle 2–3 tygodnie po wybielaniu, gdy kolor się ustali.

Czy na czas leczenia można poprawić wygląd przednich zębów tymczasowo?

Tak. Lekarz może nałożyć na przednie zęby kompozyt i nadać im kształt zbliżony do planowanych licówek. Takie rozwiązanie da się usunąć albo poprawić, a przy okazji pozwala sprawdzić nowy kształt zębów na co dzień. Materiały tymczasowe szybciej się jednak ścierają i przebarwiają, dlatego służą tylko do czasu licówek ostatecznych.

Czy z licówkami można normalnie gryźć?

Tak, licówki są mocno przyklejone i służą do zwykłego jedzenia. Nie używaj jednak przednich zębów jak narzędzia: nie otwieraj nimi opakowań, nie rozgryzaj orzechów w skorupkach ani pestek i nie obgryzaj paznokci. Twarde kęsy, na przykład chrupiącą skórkę chleba, lepiej odgryzać bliżej kącika ust i przeżuwać zębami bocznymi.

Czy po implantach z tyłu zgryz się zmienia?

Tak. Zgryz zmienia się głównie dlatego, że zęby boczne znowu stykają się z zębami w drugiej szczęce. Lekarz ustawia wysokość koron na implantach tak, żeby stykały się razem z resztą zębów. Przez pierwsze dni nowy zgryz może wydawać się inny. Jeśli po tygodniu jeden ząb nadal styka się pierwszy albo boli przy nagryzaniu, zgłoś to, bo zwykle wystarcza drobna korekta.

Czytaj dalej

Informacja o charakterze treści i odpowiedzialności

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego — nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli odczuwasz dolegliwości, masz wątpliwości albo stoisz przed decyzją dotyczącą leczenia, skonsultuj się z lekarzem dentystą. Opisane metody i przytoczone dane mają charakter ogólny. Wyniki badań naukowych odnoszą się do populacji, a nie do konkretnego pacjenta. Przebieg oraz rezultat terapii zależą od indywidualnej sytuacji klinicznej i mogą się różnić u poszczególnych pacjentów. Żadna informacja zawarta w artykule nie stanowi gwarancji efektu. Treść przygotowano z należytą starannością, na podstawie ogólnodostępnej wiedzy medycznej oraz publikacji naukowych wskazanych w sekcji Źródła. Nie zalecamy podejmowania ani zaniechania jakichkolwiek działań dotyczących zdrowia wyłącznie na podstawie treści tego artykułu, bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.

Źródła

Źródło 1

Linki: https://doi.org/10.1016/j.jpor.2019.12.004 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32061570/

Opis: Arita S, Gonda T, Togawa H, Maeda Y, Ikebe K. „Influence of mandibular free-end partial edentulism on the force exerted on maxillary anterior teeth.” Journal of Prosthodontic Research. 2020;64(4):454-459.

Źródło 2

Linki: https://doi.org/10.1007/s00784-021-04317-5 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34889979/ │ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8979867/

Opis: Pacek E, Walter MH. „Anterior occlusion in shortened dental arches.” Clinical Oral Investigations. 2022;26(4):3487-3492.

Źródło 3

Linki: https://doi.org/10.1111/jcpe.13639 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35688447/

Opis: Herrera D, Sanz M, Kebschull M, Jepsen S, Sculean A, Berglundh T, et al. „Treatment of stage IV periodontitis: The EFP S3 level clinical practice guideline.” Journal of Clinical Periodontology. 2022;49(Suppl 24):4-71.

Źródło 4

Linki: https://doi.org/10.1111/joor.13167 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33713361/

Opis: Walter MH, Marré B, Dreyhaupt J, Heydecke G, Rauch A, Mundt T, et al. „Rehabilitation of shortened dental arches: A fifteen-year randomised trial.” Journal of Oral Rehabilitation. 2021;48(6):738-744.

Źródło 5

Linki: https://doi.org/10.1111/jcpe.13519 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34761421/

Opis: Gotfredsen K, Rimborg S, Stavropoulos A. „Efficacy and risks of removable partial prosthesis in periodontitis patients: A systematic review.” Journal of Clinical Periodontology. 2022;49(Suppl 24):167-181.

Źródło 6

Linki: https://doi.org/10.1111/jerd.13351 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39523553/ │ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12076113/

Opis: Klein P, Spitznagel FA, Zembic A, Prott LS, Pieralli S, Bongaerts B, et al. „Survival and Complication Rates of Feldspathic, Leucite-Reinforced, Lithium Disilicate and Zirconia Ceramic Laminate Veneers: A Systematic Review and Meta-Analysis.” Journal of Esthetic and Restorative Dentistry. 2025;37(3):601-619.

Źródło 7

Linki: https://doi.org/10.1016/j.prosdent.2024.03.019 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38604905/

Opis: Alqutaibi AY, Saker S, Alghauli MA, Algabri RS, AbdElaziz MH. „Clinical survival and complication rate of ceramic veneers bonded to different substrates: A systematic review and meta-analysis.” Journal of Prosthetic Dentistry. 2025;134(4):1030-1039.

Źródło 8

Linki: https://doi.org/10.1016/j.jdent.2020.103352 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32413382/

Opis: Faus-Matoses V, Ruiz-Bell E, Faus-Matoses I, Özcan M, Sauro S, Faus-Llácer VJ. „An 8-year prospective clinical investigation on the survival rate of feldspathic veneers: Influence of occlusal splint in patients with bruxism.” Journal of Dentistry. 2020;99:103352.

Źródło 9

Linki: https://doi.org/10.1111/cid.70120 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41574557/ │ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12828728/

Opis: Gallucci GO, Hamilton A, Akhondi S, Pala K, Peña-Cardelles JF. „Current State of Evidence for Implant Placement and Loading in Partially Edentulous Patients: A Systematic Review.” Clinical Implant Dentistry and Related Research. 2026;28(1):e70120.

Źródło 10

Linki: https://doi.org/10.1111/jerd.13331 │ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39404129/ │ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12076109/

Opis: Chantler J, Strasding M, Strauss F, Ioannidis A, Naenni N. „Importance of an Evaluation Phase When Increasing the Occlusal Vertical Dimension: A Systematic Review.” Journal of Esthetic and Restorative Dentistry. 2025;37(3):669-689.

Chcesz umówić wizytę?
Zostaw swój numer telefonu, a my oddzwonimy do Ciebie